สำรวจคอลเลกชันบทความของเราในหมวดหมู่ต่างๆ
วอลเลย์บอลในยุคสงครามเย็นไม่ได้เป็นเพียงกีฬา หากแต่เป็นเครื่องมือทางการเมืองที่ถูกใช้เพื่อชิงความชอบธรรมและพื้นที่อุดมการณ์ในเวทีโลก วอลเลย์บอลหญิงโดยเฉพาะคือ “สนามรบย่อย” ที่สะท้อนความเข้มข้นของสงครามเย็นอย่างแท้จริง ความสำเร็จและความล้มเหลวในสนามถูกผูกติดกับเกียรติภูมิของรัฐ และกลายเป็นสัญลักษณ์ที่ใช้ต่อสู้กันทั้งในเชิง Soft Power และ Symbolic Politics วอลเลย์บอลหญิงในช่วงสงครามเย็นสะท้อนความเชื่อมโยงระหว่างการเมือง การกีฬา และเพศสภาพอย่างลึกซึ้ง ขณะที่จีนและคิวบาใช้กีฬาเป็นสัญลักษณ์แห่งชัยชนะของสังคมนิยม ญี่ปุ่นใช้กีฬาเป็น soft power เพื่อสร้างภาพลักษณ์ใหม่และฟื้นฟูชาติหลังสงคราม กรณีศึกษาทั้งสามประเทศยืนยันว่า กีฬาไม่ได้เป็นพื้นที่ที่ “ปลอดการเมือง” หากแต่เป็นเวทีสำคัญที่อุดมการณ์การเมืองและสังคมถูกแสดงออกอย่างชัดเจนในระดับโลก
การมองเห็นตัวตนของน้ำพุในโลกอุดมคติ จึงเป็นเพียงแค่ภาพฝันในสายตาของแม่และคนรอบข้างที่แม้จะรับรู้ว่าน้ำพุมีตัวตนอยู่ตรงนั้นและยังคงอยู่ในสายตาของพวกเขาเสมอ ทว่าภาพฝันที่พวกเขาเห็นนั้นมันมีแต่ความว่างเปล่าจากสถานะทางความสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกในครอบครัวที่เหมือนจะอบอุ่นแต่ก็ห่างเหินต่อกันอยู่เนือง ๆ ทั้งที่พวกเขาล้วนอยู่ในพื้นที่ที่ควรอบอุ่นและปลอดภัยสำหรับความเป็นครอบครัว ก่อนที่การเพิกเฉยต่อเสียงและตัวตนของน้ำพุจะนำพาสมาชิกทุกคนในครอบครัวของเขาไปสู่การละเลยต่อปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นกับเขาแบบไม่ตั้งใจ
“ครัว” ในบ้านเป็นพื้นที่ปฏิบัติการทางวัฒนธรรมและสำแดงอำนาจของผู้หญิง ส่วนครัวในระบบทุนนิยมและธุรกิจร้านอาหารเป็นพื้นที่สะท้อนระบบปิตาธิปไตยและชนชั้นทางเพศ ครัวของร้าน Umah Rasa ก็สะท้อนให้เห็นบทบาทและภาระหน้าของส่าหรีทั้งหน้าร้านและหลังร้าน
เมื่อพิจารณาถึงความเป็นชาย (Masculinity) ของบอยกรุ๊ปที่ปรากฏใน T-Pop แล้วนั้น โดยทั่วไปมักนำเสนอความเป็นชายออกมาในหลากหลายรูปแบบ กล่าวคือ ในบางครั้งอาจนำเสนอภาพความเป็นชายตามขนบ ที่แสดงให้เห็นถึงความแข็งแกร่ง ทรงพลัง หรือในบางครั้งอาจนำเสนอภาพลักษณ์แบบ “ผู้ชายดอกไม้”
สุนทรียศาสตร์แห่งความวิปลาสที่เกิดขึ้นในชีวิตของเหล่าเหยื่อเยาวชนชายหญิงผู้ถูกลงทัณฑ์ร่วมกับลูกสาวทั้ง 4 ซึ่งมาพร้อมกับความเปลี่ยนแปลงบางอย่างที่เกิดขึ้นในชะตากรรมของผู้สมรู้ร่วมคิดบางส่วนของเหล่าชนชั้นนำซึ่งต่างถูกทำให้ตายตกไปตามกันในภาพยนตร์เรื่อง Salò นั้น เผยให้เห็นถึงความงดงามในโศกนาฏกรรมเรื่องเล่าชีวิตของมนุษย์ท่ามกลางความรุนแรงผ่านกระแสธารแห่งความบ้าคลั่งของระบอบฟาสซิสต์อิตาลีในอดีตที่ยังคงตามหลอกหลอนทุกคนในปัจจุบันผ่านความทรงจำเหล่านั้น เช่นเดียวกับการตีแผ่อำนาจเผด็จการของผู้นำและพรรคการเมืองที่แปดเปื้อนไปด้วยเลือดและกองอาจมว่าแท้จริงแล้วมันไม่ได้มีเพียงแค่ความเน่าเหม็นของอาจมที่มาจากการปล่อยของเสียทางรูทวารตามเหตุการณ์ในภาพยนตร์เท่านั้น หากแต่ยังรวมไปถึงการสะท้อนภาพของอำนาจที่มาพร้อมกับความอำมหิตวิปลาสผ่านวาทกรรมทางการเมืองและโฆษณาชวนเชื่อจากรัฐในอดีตอีกด้วย
เสียงของคนธรรมดาจากความทรงจำและบาดแผลแห่งสงครามในหนังสารคดีเรื่อง 50 Years of Forgetting ต้องไม่เงียบ ต้องไม่(ถูก)ลืม ไม่ว่าจะกี่ปีก็ตาม หนังสารคดีเรื่องนี้ ต้องให้เครดิต มาย เหวี่ยน ชี ที่ไม่ยอมให้เสียงของคนธรรมดาหายไปแบบไร้ร่องรอย และต่อให้บางเสียงจะยอมรับชะตากรรมของตัวเองว่าเป็นเวรกรรมและเป็นความโชคร้าย แต่ก็เป็นการยอมรับที่ต้องแลกต้องกล้ำกลืนความทรงจำและบาดแผลแห่งสงครามทุกครั้งที่นึกถึง แล้วเราจะลืมลงได้อย่างไร
ในฐานะนักมานุษยวิทยาเสียงที่มองว่าเสียงไม่ใช่แค่ดนตรี แต่คือเครื่องมือเชิงอำนาจ ผมอยากบอกว่าสิ่งที่เรากำลังเผชิญอยู่ไม่ใช่แค่การหลอกลวงทั่วไป แต่มันคือนวัตกรรมอาชญากรรมทางเสียงที่อันตรายที่สุดในประวัติศาสตร์
บักเซียงมันตายแล้ว พันนา ฤทธิไกร ก็ตายแล้ว แต่ดูเหมือนว่าความทรงจำของแฟนหนังไทยที่มีต่อ พันนา ฤทธิไกร นั้น ยังไม่ตาย
โศกนาฏกรรมในชีวิตของเหล่าตัวละครในภาพยนตร์เรื่องนี้ที่ยังคงดำเนินไปอย่างต่อเนื่องและไม่หยุดนิ่งเฉกเช่นโลกแห่งการทำงานในระบบทุนนิยมปิตาธิปไตยของสังคมไทยร่วมสมัยนั้น กลับยิ่งเผยให้เห็นถึงความเจ็บปวดที่แม้แต่เฟรนเองก็ได้ประสบพบเจอจากคนอื่นซึ่งล้วนส่งผลกระทบทางจิตใจของพวกเขาอยู่ไม่ใช่น้อย เช่นเดียวกับการแสดงออกทางสีหน้าของจิดาที่เผยให้เห็นถึงความบอบช้ำทางจิตใจของเธอผ่านน้ำตาคลอเบ้าและรอยยิ้มที่จิดาจำใจยิ้มให้เฟรนหลังทั้งคู่ได้สบตากันขณะโดยสารลิฟต์ในที่ทำงานพร้อมกับพนักงานคนอื่นๆ
เพลงลูกทุ่งก็เป็นอีกหนึ่งสื่อวัฒนธรรมที่พูดถึงการเมือง การเลือกตั้ง และผู้แทน ซึ่งนักร้องเพลงลูกทุ่งที่มีผลงานเพลงแนว ‘ลูกทุ่งล้อการเมือง’ โดดเด่นคนหนึ่งเห็นจะได้แก่ นักร้องเจ้าของฉายา ราชาเพลงพูด ‘เพลิน พรหมแดน’